MEDICIJNVERSLAVING

Niet alleen genotmiddelen zoals alcohol en drugs kunnen verslavend zijn, maar ook medicijnen. Het is mogelijk dat u een bepaalde periode medicijnen moet gebruiken, en vervolgens merkt dat u er niet meer vanaf komt. Ook medicijnverslaving of medicijnafhankelijkheid behandelen we bij Novadic-Kentron.

WELKE MEDICIJNEN ZIJN VERSLAVEND?

Niet alle medicijnen zijn verslavend:

  • Medicijnverslaving komt vooral voor bij slaap- en kalmeringsmiddelen (benzodiazepinen) en pijnmedicatie.
  • Opioïde pijnmedicatie zoals tramadol, oxycodon en fentanyl, zorgt al na dagelijks gebruik van enkele weken voor een sterke lichamelijke en soms ook mentale afhankelijkheid .
  • Lichtere pijnstillers zoals ibuprofen en paracetamol hebben pas een verslavende werking wanneer ze voor langere periode in een forse dosering worden ingenomen.
  • Ook pijnstillers met codeïne (verwant aan morfine) kunnen verslavend zijn. Verslaving aan pijnstillers komt niet zo vaak voor.

OPIOIDE PIJNMEDICATIE

Wanneer pijnklachten lang aanhouden en belemmerend zijn voor het dagelijks functioneren, vinden patiënten soms een relatief snelle oplossing voor deze klachten, in het gebruik van pijnmedicatie. Opioïden vallen in de categorie zeer sterke pijnstillers. Het effect van deze medicatie is dan ook vaak direct merkbaar en zorgt voor forse pijnverlichting. U kunt het idee hebben dat u alles weer kunt doen en de pijn u niet meer weerhoudt. De positieve werking van deze medicatie houdt bij dagelijks gebruik meestal zo’n drie weken aan. Daarna leidt het gebruik van deze middelen op termijn juist tot verergering van pijnklachten en afhankelijkheid van het middel. Dit komt omdat de pijnmedicatie zowel het pijnsysteem (zenuwstelsel), het immuunsysteem, als het energieniveau, ontregelt. Patiënten belanden hierdoor in een gevaarlijke spiraal waarin ze steeds meer medicatie of andere middelen nodig hebben om te kunnen functioneren, waarbij de pijn en gebrek aan energie hen steeds vaker gaat belemmeren. Ook kan er sprake zijn van een sombere stemming of angst. Omdat de inname van de medicatie deze symptomen meestal enigszins blijft verlichten hebben gebruikers van het middel vaak de indruk dat ze niet meer zonder kunnen en het middel hen helpt. Het tegendeel is waar. Over het algemeen maken opioïden aanhoudende pijnklachten (pijnklachten die langer dan drie maanden bestaan) altijd erger.

STOPPEN MET OPIOIDE PIJNMEDICATIE

Omdat de opioïden zo’n sterke lichamelijke afhankelijkheid geven, is het niet voor iedereen mogelijk er zelfstandig of met behulp van de huisarts mee te stoppen. Plots stoppen (cold turkey) kan zelfs erg gevaarlijk zijn. Het is daarom aan te raden dit met behulp van een arts te doen. Deze zal de medicatie meestal geleidelijk afbouwen. Niet iedereen heeft evenveel last van het afbouwen van de medicatie. Dit hangt onder andere af van de duur en frequentie  van het gebruik, aanleg, fysieke gezondheid, onderliggende pijnklachten en persoonlijke omstandigheden. In sommige gevallen is ondersteuning vanuit de huisarts niet voldoende en is meer specialistische hulp gewenst. U kunt dan doorverwezen worden naar Novadic-Kentron.

BEHANDELING VAN ZOWEL DE PIJN ALS DE PILLEN

Omdat bij het staken van de pijnmedicatie, in sommige gevallen de pijn opspeelt waarvoor u de medicatie voorgeschreven heeft gekregen, kan dit een belemmerende factor zijn bij de detoxificatie en daarna. In de reguliere verslavingszorg is vaak te weinig kennis van pijn, waardoor de aanpak te weinig oog heeft voor het aanleren van pijnmanagementvaardigheden. In de zorg voor aanhoudende pijn (revalidatie etc), is vaak te weinig kennis van verslaving en de werking van pijnmedicatie. Hierdoor belanden veel patiënten tussen de wal en het schip.

Wanneer u verwezen wordt voor de afbouw van pijnmedicatie, kan het zijn dat u behandeling krijgt vanuit het pijnprogramma van Novadic-Kentron. Het pijnprogramma van Novadic-Kentron biedt behandeling voor zowel de pijn als de pillen. Het programma combineert effectieve verslavingsmethodieken met effectieve pijninterventies zoals pijneducatie, het hertrainen van het pijnsysteem door geleidelijke blootstelling aan pijntriggers. Vanaf oktober 2020 wordt in het programma tevens gewerkt met  een Virtual Reality behandeling (www.reducept.nl). Hierbij wordt middels een virtuele realiteit uitleg gegeven over pijn waarbij de patiënt door het zenuwstelsel navigeert. Tegelijkertijd wordt hierbij het zenuwstelsel hertraind waardoor de pijn vermindert.

Ons programma is ingebed in het Pijnnetwerk van het Bernhoven Ziekenhuis en het Chronische Pijn Netwerk van het Jeroen Bosch Ziekenhuis. We werken nauw samen met verschillende disciplines uit deze netwerken om onze patiënten de beste zorg te kunnen bieden.

Ondanks de complexe interactie tussen lang bestaande pijnklachten en problematisch medicatie- of middelengebruik, lukt het de meeste deelnemers aan het programma hun middelengebruik te staken, pijn te verminderen en hun leven weer waardevol vorm te geven.

Het pijnprogramma is momenteel nog niet voor alle regio’s beschikbaar. Wilt u weten of u in aanmerking komt, belt u dan gerust met onze afdeling Advies en Informatie  (073-6899090).

Voor meer informatie over opioïden, kunt u kijken op de website https://opiaten.nl/patienten