Eric Kruiswijk, ervaringsdeskundige: “Je moet je eigen verhaal eerst een plek geven”

We kunnen heel mooi uitleggen waarom wij de inzet van ervaringsdeskundigheid zo belangrijk vinden. Derde kennisbron, meer hulp beschikbaar voor cliënten, stimuleren van eigen regie, belangrijke stap voor ervaringswerkers zelf, enzovoorts, enzovoorts. Maar zoals vaak gaat het pas echt leven als je van één persoon het unieke verhaal hoort. Eric Kruiswijk helpt al jarenlang met zijn eigen ervaringen anderen om zelf ook weer de regie over het eigen leven op te pakken. Hij deelt zijn verhaal, van een jeugd vol mishandeling tot een zeer veelzijdige kracht binnen NK, nu ook met u. Eric laat precies zien waarom het inzetten van ervaringsdeskundigheid zo waardevol is. En het mooie is dat hij dat doet zoals hij ook anderen verder helpt: met zijn eigen verhaal.

Eric: “Ik had geen mooie jeugd. Mijn vader mishandelde me, stelselmatig elke vrijdag. Ik heb er trauma’s en oogletsel aan overgehouden: stomp trauma staar. Dus ik ontvluchtte het huis, was veel op straat. Ik rookte al op mijn negende, op mijn elfde gebruikte ik alcohol en cannabis en op mijn vijftiende was ik aan de harddrugs: cocaïne, heroïne en daarnaast ook nog benzo’s.”

Van zwerver naar vader

“Ik zwierf rond, ging van opvang naar opvang. Gebruik speelde daar overal, en ik had er geen idee van dat er ook hulp was. Het leek uitzichtloos, maar op mijn negentiende ontmoette ik een vrouw die zelf niet gebruikte. Daar ben ik dertien jaar mee samen geweest. Mijn gebruik werd toen al minder. Heroïne, mijn ergste verslaving, gebruikte ik niet meer. De cocaïne en met name de alcohol bleven hangen, en ik was gokverslaafd. Ik had ook een kledingwinkel, dus mijn leven had ik beter op de rit, maar de eerste echte omslag kwam toen ik op mijn 23e hoorde dat ik vader zou worden. Toen dacht ik: ‘Nu heb ik negen maanden om helemaal nuchter te worden’. Dat is gelukt, zonder ondersteuning, door keihard tegen mezelf te zijn. Mijn eerste zoontje werd geboren en twee jaar later de tweede. Ik ben toen tot mijn 32e abstinent geweest. Ik dronk zelfs geen biertje, het zat niet meer in mijn systeem.”

Tientallen dealers

“Maar het ging helemaal mis toen mijn vrouw en ik uit elkaar gingen. Ik kwam in een enorme leegte terecht, miste mijn kinderen, en zocht heil in het uitgaansleven. Ik ging weer bier drinken, want ik dacht dat dat wel moest kunnen, maar dat zette de deur wijd open naar andere middelen. Binnen een maand was ik weer aan de coke. Daarnaast stortte ik me ook op alle nieuwe drugs die beschikbaar waren: designer drugs, xtc… Dat was allemaal makkelijk te verkrijgen. Mijn huidige vriendin is daar wel verbaasd over, maar als je de weg weet, vind je zo tientallen dealers, zelfs in de kleinere steden.

Ik gebruikte allerlei soorten drugs door elkaar, dronk veel en werkte keihard. Ik was inmiddels zzp’er en werkte soms wel 100 uur per week als stratenmaker of aan het spoor. Jarenlang was dat mijn leven. Ik kreeg weer een serieuze relatie. Ik gebruikte toen wel wat minder, maar bleef wel blowen en alcohol drinken. Dat maakte mij geen leuker mens, ik was agressief en onvoorspelbaar.”

Manipuleren

“Vooral onder druk van mijn vriendin zocht ik in 2009 voor het eerst hulp bij NK. Dat was ambulante hulp, maar ik manipuleerde die gesprekken gewoon, ik was daar vooral omdat mijn vriendin dat wilde. Ja hoor, het ging hartstikke goed, vertelde ik, en ik beweerde dat ik aan het afbouwen was. Maar ondertussen gebruikte ik nog net zoveel als daarvoor. De behandeling verwaterde en ik legde het bijltje erbij neer. Ik wist dat de zucht voorbij ging als ik de afslag naar de supermarkt voorbij was waar ik bier kon kopen, maar ik gaf het helemaal op en ging door met drinken.”

In elkaar geklapt

“In 2010 klapte ik helemaal in elkaar. Mijn vriendin verliet me, ik was al mijn opdrachtgevers kwijt, ik woonde in een te dure bungalow die ik niet meer kon betalen en ik had geen vrienden meer. Toen kwam voor mij pas echt het besef: ‘Nu moet ik echt.’ Er volgde een opname en ik kreeg diagnostiek. Ik bleek ADHD en PTSS te hebben. Meerdere opnames waren ervoor nodig, maar vanaf toen was ik wel in herstel. In 2013 kreeg ik de derde lange behandeling en kreeg ik EMDR om de trauma’s uit mijn jeugd te kunnen verwerken. Een heel belangrijke stap voor mij. Toen kwam ik ook terecht bij de coachingsgroep van Marcella Mulder, die als coördinator net was gestart met het trainen van ervaringswerkers die hun eigen ervaringen wilden inzetten om anderen te helpen.”

Rauw

“Ik zat nog vol oud gedrag, liep rond als een grote, stoere vent die het allemaal wel al wist. Maar ik besefte wel meteen: ‘Dit wil ik gaan doen.’ Mensen kwamen altijd al naar me toe om hulp en raad, zelfs toen ik zelf nog gebruikte. Marcella heeft me toen getraind om mijn eigen ervaringsdeskundigheid te kunnen inzetten. Er komt veel bij kijken: dat je zelf ervaring hebt met verslaving is niet voldoende, je moet je eigen verhaal ook een plek kunnen geven. Mijn grootste valkuil was dat ik zelf te betrokken was, dat ik zelf nog veel emoties te verwerken had. Ik zat toen nog vrij kort in herstel, sommige dingen waren nog té herkenbaar. Als het bijvoorbeeld over trauma’s ging: dat was voor mij nog echt te rauw. Inmiddels gaat dat beter, ik kan me nog steeds goed inleven, maar ik voel er niet té veel bij.”

Niet verheerlijken en shockeren

“Na zeven maanden in de kliniek ben ik als vrijwilliger – herstelmedewerker – gaan werken bij het project Samen Herstellen. Ik ondersteunde twaalf tot zestien cliënten voor, tijdens en na hun behandeling. Daarnaast deed ik ook nog jeugdwerk. En ik breidde mijn netwerk snel uit. Ik werd hoofd van alle herstelmedewerkers in de regio Oss-Den Bosch en ging ook meer samenwerken met Preventie. Voorlichting geven op scholen, daar heb ik veel positieve feedback op gekregen. Na de voorlichting aan de klas kwamen kinderen vaak spontaan naar me toe om me hun verhaal te vertellen. Ik gebruikte mijn verhaal niet om mijn losgeslagen leven te verheerlijken of om hen te shockeren, maar ik was gewoon eerlijk en open, en dat sprak aan. Inmiddels ben ik medecoördinator van de herstelpunten en dan werk ik ook nog als ervaringsdeskundige bij de forensische verslavingszorg, waar ik meedraai met de groep, gesprekken voer met cliënten en coachingsgroepen leid.”

Zelf de regie

“Ik heb veel zien veranderen in de jaren dat ik zelf ervaringsdeskundige ben. In het begin waren er alleen de vrijwilligers van Samen Herstellen. Nu werken er herstelmedewerkers in de woonvoorzieningen, op de opvang, bij de herstelpunten en op verschillende afdelingen. Het groeit enorm en er is ook nog veel in ontwikkeling, zoals nog meer ervaringsgroepen en coachingsgroepen. Want daar begint het allemaal, daar haak je de mensen echt aan. Voor mij betekende dit dat ik toen pas echt ging denken vanuit het idee dat ik zelf de regie heb. Wat wil ik zelf eigenlijk? Om dit met gelijkgestemden op te pakken, geeft veel kracht. Je kunt elkaar echt verder helpen, waar lopen anderen tegenaan, hoe hebben zij dat aangepakt?”

Trouw

“Ik merk ook dat de houding van professionals verandert, binnen maar ook buiten NK. Ze staan voor veel meer dingen open. In het begin was er soms wat weerstand tegen de inzet van ervaringsdeskundigheid, maar inmiddels is dat veel minder. Op de forensisch klinische zorg bijvoorbeeld werken we heel goed samen. Cliënten worden meteen in hun eigen kracht gezet. In plaats van dat gezegd wordt ‘Dit mag jij allemaal niet’, krijgen cliënten meteen te horen: ‘Dit zijn jouw verantwoordelijkheden, doe ermee wat je wilt, de consequenties zijn ook voor jou.’ In de samenwerking tussen ervaringsdeskundigen en professionals kunnen we gebruik maken van elkaars skills, we hebben allemaal hetzelfde doel voor ogen: de beste zorg voor cliënten!

Ik ben heel trouw aan Novadic-Kentron, dit is waar mijn herstel begonnen is, dus ik wil graag blijven meedenken hoe we samen de kwaliteit van de zorg verbeteren, de regie bij de cliënt leggen, en ook naar buiten toe een positieve boodschap uitdragen. Een boodschap die mensen laat weten: ‘Wow, bij NK komt het goed!’ ”