Ongewenst benzodiazepinegebruik voorkomen

1. Psychosomatische klachten: uitgangspunten
2. Behandeldoelen bij psychosomatische klachten
3. Basishouding en werkrelatie
4. Het gevolgenmodel

1. Psychosomatische klachten: uitgangspunten

  • Er is geen duidelijke of objectiveerbare medische oorzaak vast te stellen.
  • Dit is ongeveer 30% van de bezoeken aan de huisarts.
  • Vaak ontbreekt een gezamenlijke klachtdefinitie tussen patiënt en huisarts.
  • Huisartsen richten zich eerder op klachtbestendigende factoren.
  • Het is beter de klacht te verkennen dan deze weg te nemen.
2. Behandeldoelen bij psychosomatische klachten

Een gesprek moet bijdragen tot:

  • verminderen van de draaglast;
  • vergroten van de draagkracht, zelfredzaamheid en zelfvertrouwen;
  • motivatie;
  • inzicht in klacht en klachtgedrag;
  • leren herkennen van klachtsignaal als ‘rode lamp’.
3. Basishouding en werkrelatie
  • respect, erkenning en empathie;
  • spreek de patiënt aan op zijn competenties;
  • gedrag verandert nooit als er geen alternatief voorhanden is!
  • wordt de patiënt actiever in de afbouwfase?
  • houd rekening met de rol van de omgeving van de patiënt: is er steun voor de veranderingen?
4. Het gevolgenmodel

Behandeling van de gevolgen in plaats van de oorzaak.
Oog voor gevolgen op cognitief, emotioneel, gedragsmatig, lichamelijk en sociaal vlak.

Gevolgenmodel in uw praktijk

Stap 1: Overzicht van de klachten: neutrale inventarisatie;
Stap 2: Overzicht van de gevolgen, zoals patiënt die ervaart;
Stap 3: Behandeldoel vaststellen: gericht op de gevolgen, haalbaar en herkenbaar;
Stap 4: Een plan maken en uitvoeren: ten aanzien van conditie, disfunctionele gedachten en gedragingen.

Stap 1 Overzicht van de klachten

Zoals die door de patiënt benoemd worden vanuit een open vraagstelling.

Stap 2 Overzicht van de gevolgen

  • cognitieve gevolgen;
  • emotionele gevolgen;
  • gedragsmatige gevolgen;
  • lichamelijke gevolgen;
  • sociale gevolgen.

Stap 3 Behandeldoel voorstellen

  • zoveel als mogelijk vanuit de patiënt;
  • getoetst op haalbaarheid;
  • voldoende concreet;
  • in kleine stappen.

Stap 4 Een plan maken en uitvoeren

  • maak een activiteitenschema;
  • plannen en uitbreiden van de activiteiten;
  • uitdagen van disfunctionele gedachten:
    • selectieve aandacht, catastroferen, moet-denken, als ik pijn voel moet ik rusten‚Ķ

Uitwerking 1e consult

  • uitgebreide anamnese van alle klachten;
  • huiswerk: dagboek van de klachten en nadenken over activiteiten.

Volgende consulten

  • is er nieuwe informatie over de klachten?;
  • uitbreiding van de klachten in het begin is mogelijk;
  • zelfbeloning helpt;
  • uitdagen van disfunctionele gedachten en scheiding tussen gevoelens en gedachten;
  • ontspanningsinstructies;
  • oefeningen laten registreren.

Terugval kan onderdeel zijn van het proces.