Publicatie onderzoek: stoppen met roken in de GGZ en verslavingszorg
Mensen met psychische aandoeningen of een verslaving roken veel vaker dan gemiddeld. Tegelijkertijd krijgt stoppen-met-rokenzorg nog te weinig structurele aandacht in de GGZ en verslavingszorg.
Terwijl: wetenschappelijk bewijs laat zien dat stoppen met roken de mentale gezondheid meestal juist verbetert.
Samen met Anna Boormans, Arnt Schellekens, Wiebren Markus en Eline Meijer onderzocht NK-onderzoeker Boukje Dijkstra (vanuit NK betrokken bij de opzet en uitvoering van het onderzoek) hoe professionals in de verslavingszorg en GGZ denken over rookstopzorg (N = 791).
Wat blijkt?
- Er bestaan nog steeds hardnekkige misverstanden.
Veel professionals weten niet dat rokende cliënten vaak wíllen stoppen, of dat stoppen met roken het psychisch functioneren doorgaans verbetert in plaats van verslechtert.
- Verschillen tussen sectoren zijn duidelijk.
Professionals in de verslavingszorg voelen zich beter toegerust (meer kennis, vaardigheden en rolbesef). Tegelijkertijd denken zij vaker dat stoppen psychische klachten kan verergeren en zien zij roken sterker als een eigen keuze van de cliënt. In de GGZ voelen professionals zich juist minder bekwaam of verantwoordelijk om rookstopzorg te bieden.
- De eigen rookstatus van professionals doet ertoe.
Hulpverleners die zelf roken, zien stoppen vaker als een eigen keuze van de cliënt en zijn minder positief over rookvrije organisaties. Professionals die zelf gestopt zijn, rapporteren méér kennis en vaardigheden en hebben positievere percepties van rookstopzorg. Hun ervaringskennis kan dus een belangrijke rol spelen in implementatie.
Wat betekent dit voor de praktijk?
Stoppen-met-rokenzorg wordt niet alleen bepaald door richtlijnen of beleid, maar sterk door overtuigingen, rolopvatting en persoonlijke ervaringen van professionals.
Effectieve implementatie vraagt daarom om:
- Structurele inbedding van rookstopzorg in behandeling
- Setting-specifieke scholing
- Organisatiebreed rookvrij beleid en cultuurverandering
- Aandacht voor en ondersteuning van rokende medewerkers
- Inzet van ex-rokende professionals als ambassadeurs
Bij NK zetten we ons in voor kennisontwikkeling én praktische implementatie, zodat stoppen met roken een vanzelfsprekend onderdeel wordt van herstel, zowel fysiek als mentaal.
Het artikel (open access) lees je hier.
